ΕΠΙΔΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ(19Ος-20Ος αιώνας)- ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Γράφει ο

Μάνος Τσαλαμανιός

Ψυχίατρος Παιδιών-Εφήβων 

Διευθυντής Ψυχιατρικού Τομέα

Γ.Ν. «Ασκληπιείου» Βούλας 


Οι μέρες κοινωνικής  απομόνωσης που ζούμε είναι πρωτόγνωρες για την εποχή μας, αλλά για αιώνες η καραντίνα ήταν  ο βασικός τρόπος αντιμετώπισης των φονικών επιδημιών. Το δεύτερο μισού του εικοστού αιώνα η βελτίωση των συνθηκών ζωής ,  τα εμβόλια(κυρίως) και η αλματώδης εξέλιξη της ιατρικής βιοτεχνολογίας μας έδωσαν μια ψευδαίσθηση παντοδυναμίας σχετικά με τις λοιμώδεις παθήσεις.

Αναφορικά με τις επιδημίες στην Ανατολική  Εύβοια την πρώτη ιστορική αναφορά τη βρίσκουμε σε έγγραφο του 1824 με το οποίο οι έφοροι της Κύμης γνωστοποιούν στην Κεντρική Διοίκηση ότι αντιμετωπίζουν μεταξύ άλλων  πρόβλημα με την πανώλη. Τη δεκαετία του 1840 υπάρχει στην Κύμη Υγειονομείο. Το 1853 ιδρύεται ‘’Λοιμοκαθαρτήριο’’ που εγκαθίσταται στο Λιμάνι της Κύμης. Τα λοιμοκαθαρτήρια είναι για χρόνια ο βασικός τρόπος προφύλαξης από τις τρομερές επιδημίες (πανδημίες) χολέρας που ξεσπούν τον 19ο αιώνα. Η απομόνωση των υπόπτων ναυτικών(καραντίνα), καθώς και η απαγόρευση εισόδου στο λιμάνι πλοίων που προέρχονταν από περιοχές όπου η επιδημία ήταν σε έξαρση, ήταν οι μοναδικοί τρόποι προφύλαξης του πληθυσμού.

    Στην ευρύτερη περιοχή (Κληματάρι, Κήποι), αλλά και στην ίδια την Κύμη εμφανίζονται την  εποχή αυτή κρούσματα μιας αρρώστιας που προξενούσε τρόμο, της λέπρας. Τα θύματα αυτής της αρρώστιας ζούσαν απομονωμένα ανάμεσα στα πεύκα πάνω από  την παραλία Σουτσίνι. (Σουτ ! Εκείνοι-«τσείνοι» Σου-τσίνι). Τους λεπρούς τους φόβιζε ο θάνατος που ταυτόχρονα ήταν, δυστυχώς, το μόνο γιατρικό. Σπάνια, δεχόντουσαν επισκέψεις θαρραλέων ντόπιων που τους πήγαιναν τρόφιμα και τους πρόσφεραν ό,τι πιο πολύτιμο μπορούσαν να ζητήσουν, λίγη συντροφιά. Είχαν δεχθεί αρκετές τέτοιες επισκέψεις από το νεαρό φοιτητή ιατρικής  Γεώργιο Παπανικολάου.

  Αρκετά χρόνια αργότερα , το 1918-19 ,η ισπανική γρίπη παίρνει μεγάλες διαστάσεις σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Εύβοια και την Σκύρο. Ο πληθυσμός κυριολεκτικά αποδεκατίζεται. Ιδιαίτερα στον Οξύλιθο  σημειώνονται δεκάδες θάνατοι μικρών παιδιών. Οι θάνατοι παιδιών και νέων είναι το κύριο χαρακτηριστικό της πανδημίας που εκδηλωνόταν με τρομερούς πόνους σε όλο το σώμα.

Όσοι επιβίωσαν από την ισπανική γρίπη είχαν να αντιμετωπίσουν λίγο αργότερα(1922-23) τα σποραδικά κρούσματα πανώλης, αλλά και τον Δάγκειο πυρετό (1928).

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι άλλες δύο ασθένειες σταθερά στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα απλωνόταν απειλητικά στον πληθυσμό. Η φυματίωση, ιδιαίτερα στις φτωχές οικογένειες , που συχνά είχαν πάνω από ένα θύμα ,με έξαρση των θυμάτων στην Κατοχή. Επίσης, η ελονοσία, κυρίως νοτιότερα προς το Αλιβέρι. Το 1957 η ασιατική  γρίπη οδηγεί νωρίτερα στον θάνατο αρκετούς ηλικιωμένους στην περιοχή της Κύμης.

Ελπίζουμε η περιπέτεια που ζούμε σήμερα ,με την υπεύθυνη στάση όλων μας,  να λήξει σύντομα ,με τις λιγότερο δυνατόν απώλειες.

Καλή δύναμη σε όλους!

Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση!

Το κείμενο είναι μέρος  το κεφάλαιου «Ιατρική Περίθαλψη και Δημόσια Υγεία», σελ.71-75, ΚΥΜΗ 19ος -20ος αιώνας ΙΣΤΟΡΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ(Δ.Ε.Π.Α.Κ.),ΚΥΜΗ 2001

Αφιερώνεται στην μνήμη του παππού μου Δημήτριου Σιδεράκη (1906-1995)

One thought on “ΕΠΙΔΗΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ(19Ος-20Ος αιώνας)- ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

  1. Το βιβλίο ‘ΚΥΜΗ 19ος -20ος αιώνας ΙΣΤΟΡΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ’ εκδόθηκε από την Δημοτική Επιχείρηση Κύμης, επί Δημαρχίας του Αείμνηστου Γεώργιου Σιδεράκη, που είχε την διορατικότητα να συλλεχθούν και να καταγραφούν ιστορικά δεδομένα της περιοχής.
    Συντονιστής και επιμελητής της όλης προσπάθειας, ήταν ο ερευνητής κος Μιχάλης Ποντίκης.

    Το ωραίο άρθρο του κου Τσαλαμανιού, μας προβληματίζει για τα θέματα που το 2001 αντιμετωπίζαμε ως “ιστορικά”, σήμερα να είναι η πραγματικότητα μας.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *